4 EGUN ERROMAN

5 EGUN AMSTERDAMEN

Bibratzailea, argigarria eta ideia berriez betea.

Amsterdam, ofizialki Herbehereetako hiriburua da, baina gobernuaren organo nagusiak Hagan daude.
Bere kanal, bizikleta eta tranbia sareak planetako lekurik libreenetako bat izatea eragiten dute. 
Baina kontuz, bizikleten etengabeko ajeak eta tranbien igarotzeak, nolabaiteko estualdia eragin dezakete.
Beti aurretik joan den lekua izan da: tendentziak markatzen edo aspaldi errefuxiatu juduei asiloa ematen, haxixaren eta bertako coffeshop-en kontsumoan, sexu-askatasunean, ingurumen- kalitatean edo gizarte-lege permisiboetan aurreratuta beti.
Mapa ikustean, hirigune historikoaren abaniko formako trazadura da deigarria. 160 kanal baino gehiago, 1300 zubik zeharkatzen dituzte eta, jakina, Gizateriaren Ondare dira.


ZER IKUSI? EGUNEZ EGUN.
1. EGUNA
Goiz heldu ginen Amsterdameko aireportura, horrela egun osoa genuen aurretik aprobetxatzeko.
Autobusetik jaitsi eta hotelera hurbildu ginen maletak utzi eta check in egiteko.
Igandea izanik, gure eguna Flower Marketetik hasteko aprobetxatu genuen. Loreen Merkatua ez da toki turistiko huts bat, baizik eta amsterdandarrek loreak eta landareak erosten dituzten tokia. 
Erreparatu non zauden... ez duzu ezer arrarorik nabaritzen? Konturatu zara ur gaineko merkatu baten zaudela? Singel kanalaren ertzari oso ondo lotutako plataforman dago. 
Ezin ginen etxera itzuli zerbait erosi gabe. Beraz, tulipan erraboil batzuk erosi genituen, eta beste erraboil bat, landare arraro samar baina polit batena, egia esan.
Konturatu gabe, Muntplein plaza alaian amaitu genuen. Benetan Amsterdameko zubirik handiena da. Toki hau hiriko Erdi Aroko harresiaren ate baten zati izan zen, 1400. urtearen amaieran eraiki zena eta puntu honetan guardiek etxola bat zuten.
1618an, sute batek inguruko harresiaren zati bat suntsitu zuen eta gutxira, erlojuaren dorrea gehitu zitzaion. Dorreari "Munt" deitzen zaio, "sortu" esan nahi duena, izan ere, txanponak eraikin honetan egiten ziren.
Ezin ginen inguru honetatik joan 1921ean eraiki zen Tuschinski antzokira hurbildu gabe. Justu Muntplein plazan eskuinera jo behar da Reguliersbree kaletik. Fatxadak txundituta uzten du, art decó estilokoa, ekialdeko eraginekin. Kanpotik ikusi eta joan egin ginen.
Ubideen paralelo joan ginen, pixka bat okertuta zeuden eraikinen fatxadei begira, bueno pixka bat baino gehiago. Paseotxo atsegina izan zen, eta gainera, eguraldiak laguntzen zigun, baina gosea areagotzen ari zen eta janari lasterreko jatetxe batera joan ginen, Dam plazatik gertu.
⏩Dam plaza. Bere inguruan sortu zen hiria eta monumentu eta eraikin historikoz inguratuta dago, besteak beste, Monumentu Nazionala, Errege Jauregia eta Nieuwe Kerk.
Monumentu Nazionala plazaren erdian dago eta 22 metroko altuera duen obeliskoa da, Bigarren Mundu Gerran eroritako soldadu holandarren omenez eraiki zena. 
Plazako protagonista nagusia eta gehien nabarmentzen dena Errege jauregia da. Jauregi neoklasiko hau, udaleletxe gisa erabili zen jatorrian eta gaur egun hainbat ekitaldi ofizialen egoitza da. 

Alboan, Nieuwe Kerk edo Eliza Berria dago eta honen aurrean Madame Tussaud museoa, hau ere aparteko kokapenarekin.
Denbora asko eman genuen plaza honen izkina guztiak miatzen, asko zegoen ikusteko eta behatzeko. Han geundenez, Bijenkorfera joan ginen, hiriko saltokirik ospetsuenera, era guztietako produktuak eskaintzen dituzte, baina prezioak pixka bat garestiak dira.
Ez genuen ezer erosi, kuxkuxeatu besterik ez genuen egin. Ubideetatik jarraitu genuen. Ze polita den Amsterdam 😍! Zubi bakoitzean argazkiak ateratzeko gogoa sartuko zaizu. Lasai egon, normala da. 

Horrela Trompettersteegera iritsi ginen, hiri honetako kalerik estuena baita, 100 zentimetroko zabalera besterik ez duena. Hiri askok kale estua dute eta ezin genion kale hau bisitatzeari utzi. Txikia izan arren, Amsterdamgo kalerik jendetsuenetako bat da, Auzo Gorrian baitago.
Auzo Gorria beste egun baterako uztea erabaki genuen eta ondoan dagoen elizara joan ginen.
Oude Kerk edo Eliza Zaharra 1302an eraiki zen eta hiriko eraikinik zaharrena da. Eliza hasieran kapera soil bat izan zen eta urteen poderioz handitu egin zen, basilika gotiko handi bihurtu arte. 
Nire galdera: nola da posible auzo gorriaren bihotzean eliza bat egotea?😱Posible da bai, posible da.
Paradatxo bat egin eta kafetegi batean zerbait hartzea erabaki genuen, jarraitu aurretik. Ostean, buelta bat eman genuen norabide finkorik gabe eta pixkanaka Nieuw Markterantz hurbildu ginen, eguneko azken bisitara. Egia esan, auzo txinatarreko plaza bat da, Auzo Gorriaren ondoan dagoena. Plazaren erdian, itxura bitxia duen eraikin bat dago, De Waag izenekoa. Eraikin hau 1488an eraiki zen eta hiriaren sarrerako atea zen. Geroago, XVII. mendean, familia aberats baten etxebizitza bihurtu zen. Eraikin honek funtzio ugari izan ditu urteetan zehar, gaur egun jatetxea da, ehundaka kandelaz apaindua.
Afaltzera joan aurretik paseotxo bat eman genuen inguru honetatik eta Auzo Gorritik, baina argiak piztuta ikusi gabe. Kanaletan eta kalexketan barrena, denda bitxi ugari aurkitu genituen, adibidez: Condomerie. Bai noski sartu eta erosi egin genuen.

Lehen eguna izateko, uste dut nahikoa bisitatu genuela, oso nekatuta geunden. Minutu bat ere ez nuen behar izan lo hartzeko...

2. EGUNA
Gure hotel txikian gosaldu genuen eta nik ogi txigortua jan nuen cola- cao bero batekin. Motxilak prest, dena prest bigarren egunarekin hasteko.
Free tour bat erreserbatu genuen goizean egiteko, baina denboraz genbiltzanez eta oraindik elkargunera joateko ordua ez zenez, etxe okupaturen bat bisitatzera joan ginen, herrialde honetan legezkoa baita. Spuistraat kalera hurbildu ginen 250 eta 270 etxeetara.
Ordu eta erdiko ibilbidea egin genuen oinez Sandemans New Europe enpresarekin. Hau izan zen nire lehen tourra haiekin eta opor hauetatik aurrera, beti saiatu naiz haiekin egiten eta beti asmatu dut, egia esan.
Atzo ikusitako toki asko bisitatu genituen, baina orain hiriko txoko bakoitzaren historia ezagutzen nuen. Eliza zaharra, auzo gorria, auzo judua, errege-jauregia, Jordaan auzoa, zubirik zabalena eta etxerik estuena, Ana Franken etxea, Begijnhof...
Gauza batzuk ikusita genituen eta beste batzuk hurrengo egunetarako zain genituen.
Gomendatuko ez dizudan argentinar batean bazkaldu ondoren, Central Staationera joan ginen, Amsterdamgo tren geltoki nagusira, hiriaren benetako bihotza. Egunero 250.000 pertsona igarotzen dira Amsterdameko geltoki zentraletik. 
Inguru horretan geundela aprobetxatuz, ordubeteko itsas bidaia bat egin genuen Amsterdamgo kanalak miresteko. "Cruise kanala" egunero ateratzen da 09:00etatik 22:00etara, 20-30 minuturo, Centraal Stationen mendebaldetik, Lovers konpainiaren ontziralekutik. Prezioa 14€-koa da, aurretik erreserbatuta. Dena beste ikuspegi batetik ikusteko prest?
 
Harrigarria da ubideetako ura garbi dagoela ikustea. Hori gertatzen da egunero ponpatzen eta berritzen delako. Gainera, aldizka hondoak garbitzen dira.
Garagardotxo bat hartzera eseri ginen terraza batean, nahiz eta freskotxo egin. Baina kanal baten ondoan eseri eta bizitza pasatzen ikusteak ez du preziorik. Jarraitzeko ordua ...
Nahiz eta txikia izan eta turisten artean oso ezaguna ez izan, auzo txinatarrera joan ginen, Europako zaharrenetako batera. Atzo auzo honetatik hurbil ibili ginen, Auzo Gorri famatuarekin mugakide, Zeedijk inguruan hedatzen dena, Nieuwmarkt plazatik gertu. Hemen jatetxe txinatar asko aurkituko dituzu. Gu honetara joan ginen:
Jatetxea: Nam Kee 
Txinatar auzoko jatetxe ezaguna da. Gu birritan joan ginen, asko gustatu zitzaigun eta (Zeedijk, 111-113). Nieuwmarkt eta Heinekenplein inguruan ere jatetxeak dituzte.
Erakusleihoak apaintzen dituzten neoi eta argi gorri ugariengatik nabarmentzen da. Afaldu ondoren, Auzo Gorritik igaro ginen. Auzo hori da turistek gehien bisitatzen duten auzoa. Amsterdam erakusleihoetan prostituzioa dagoen Herbehereetako hamahiru hirietako bat da. Herbehereetan, 1911tik da legezkoa. Auzo Gorriko emakumeek lan egiten duten erakusleihoa alokatzen dute, eta beren zergak ordaintzen dituzte, Holandako edozein langilek bezala. 
Buelta bat eman eta gaiari buruz hitz egin ondoren, lotara joan ginen.
Bihar txango eguna!

3. EGUNA. 
Holandara baldin bazoaz eta denborarekin bazabiltza, hiriaz gain, arrantza-herriak ikustea gomendatzen dizut, bereziki Volendam eta Edam.
Edamera joateko autobusez joan ginen. Bere prezioa 10 €-koa da eta herri ezberdinak egun osoan zehar bisitazeko balio dizu. 
314. zenbakia zuen autobusa, Amsterdameko Geltoki Nagusitik irten zen eta hainbat geraleku ditu, Edameko autobus geltokira iritsi arte.
Edam Amsterdametik 20 minutura dagoen herri txiki bat da, izen bereko gaztagatik ezaguna. Herria txikia da, baina oso polita, eta taberna eta dendak hirigune historikoan biltzen dira. 
Bi ubide nagusi daude, bat egurrezko zubi altxagarriekin eta bestea harrizko zubiekin, herriko plazaren ondoan. Izan ere, garai batean, eskualdeko portu garrantzitsuenetako bat izan zen.
Eguerdian, Volendamerantz joan ginen (316. autobusean). Volendam, Ijseelmeer ibaiaren ertzean dagoen arrantzale herri zaharra. Bertako etxe tipikoak, ubideekin eta zubi altxagarri txikiekin batera, lekurik ikusgarrienak dira.
Planik hoberena hango kaleetan eta itsas pasealekuan paseatzea da, denda politetara sartzea eta edozein tabernatara zerbait hartzera joatea.
Guk pasealekuko pub batean plater konbinatu bat jateko aprobetxatu genuen. Tripa beteta! Txangoarekin jarraitzeko eta Volendametik paseatu ondoren, herriz aldatzeko prest!
Herri txiki hauetan zer ikusi ez dizut kontatuko, hobe baita noraezean ibiltzea eta norberak deskubritzea.
Trena hartu genuen Zaanse Schansera joateko. Egurrezko haize errotez, etxez eta museoz beteta dago. Zeruak nahiko ilun hartu gintuen, baina zorionez ez zuen euririk egin eta eutsi egin zigun.
Herria ondo ezagutu eta gero, trena hartu genuen. Ilunabarrean, zain genituen leku batzuk bisitatu genituen: Opera House, Hermitage Amsterdam eta  Magere zubia. Ez ginen lehenengo bietara sartu, afaltzera joan aurretik paseatzera bakarrik joan ginelako.
Gure hotelaren ingurura hurbildu eta italiar jatetxe batera joan ginen afaltzera zerbitzari barregarri batekin, gure gaualdia alaitzeko.

 4. EGUNA. 
Gosaldu eta Museumpleinera joan ginen, Amsterdamgo museoen gunera. Bertan, Rijkmuseum, Vincent Van Gogh Museoa, Stedelijk eta Moco, artelan bilduma erraldoiekin eta I am Amsterdam  daude.
Ez ginen sartu museo batera ere ez eta Albert Cuypmarkt merkatura hurbiltzea erabaki genuen. Hiriko aire zabaleko merkaturik handiena da. Fruta eta barazkiak, arropa eta objektu elektronikoak aurki daitezke. 
Ordutegia: astelehenetik larunbatera 9etatik 17etara.
Bazkaltzera joan aurretik, Vondelparkera joan ginen Amsterdamgo parkerik handienera. 470.000 metro karratu inguru ditu eta ehundaka landare espezie eta animalia txiki bizi dira bertan.
Ez genekienez nora joan bazkaltzera eta Hard Rock kafe bat ikusi genuenez, hara joan ginen. Jatetxe honetara joan naizen lehen eta azken aldia. Ez zitzaidan batere gustatu, agian ez genuen asmatu eskatu genuenarekin, baina oraingoz ez diot beste aukerarik eman kate honi.
Gehiegi jan genuen, ez dakit ibiltzeko gai izango ote nintzen, baina lortu egin nuen eta Leidseplein plazarantz abiatu ginen. Inguruan taberna, jatetxe, diskoteka, zinema eta antzoki ugari daude. Bitxikeria gisa, Max Euweplein kalean, Leidseplein plazatik gertu, xake erraldoi bat aurkituko duzu. Oso originala iruditu zitzaigun.
Zonalde honetatik paseatu genuen, mapari edota mugikorrari begiratu gabe.
Tokiz aldatu eta oinez joan ginen Westerkerkeraino. Bere erakargarritasunik handiena 85 metroko dorrea eta kanpandorrea dira. Eraikuntza inguratu genuen, baina ez ginen sartu, ezta dorrera igo ere.
Ondoan Ana Franken etxea dago. Bigarren Mundu Gerran jazarri zituzten milioika juduetako bat izan zen. Bere egunerokoan, 1942ko uztailetik 1944ko abuztura bitartean izandako pentsamenduak eta gertaerak kontatzen ditu AnakNik bere egunerokoa irakurria nuen, horregatik ilusio berezia egiten zidan museo honek.
Ana 1929ko ekainaren 12an jaio zen Alemanian. Hitler boterera iritsi zenean, Frank-tarrak Holandara joan ziren eta aitak enpresa bat sortu zuen. Baina armada alemaniarrak Holanda okupatu zuenean, familia klandestinitatera pasatu zen. Aitaren biltegiko eraikinaren atzeko aldean ezkutatu ziren. Bi urte baino gehixeagoren buruan, norbaitek salatu eta kontzentrazio-esparruetara bidali zituzten eta Anaren aita, Otto Frank, izan zen bizirik atera zen bakarra. 
Anaren egunkaria argitaratzea erabaki zuen eta 1969an aterpea museo bihurtu zen.
Anna Franken museoko bisita oso ondo planifikatuta eta gidatuta dago. Sarreran, liburuxka bat hartu ahal izango duzu gaztelaniaz, etxeko gela bakoitzean izandako gertaerak zehatz-mehatz azaltzeko.
Oso museo berezia da. Nire museo gogokoena dela esango nuke, eta izugarri hunkitu nintzen bertan. Nire top batean dago oraingoz.
Ilara luzeak daudenez, hobe da sarrerak erreserbatzea, Internetetik edo Centraal Station aurrean dagoen turismo- bulegotik. 
Ordutegia: 9:00etatik 21:00etara. Prezioa: 9€.
Pixka bat hunkituta irten nintzen, eta museoak burua nahiko lainotuta utzi zidan, ikusitakoaz eta sentitutakoaz hausnartzeko denbora behar genuen. Hortaz, pixkanaka, auzo txinatarrerantz joan ginen, bertan afaldu genuen, lehen esan bezala, bigarrenez. Hobe da segurura joatea, eta, gainera, askotan nagikeria handia ematen dit jatetxe bat bilatzeak. Auzo txinatarrean bagenekien asmatuko genuela...
Nahiko nekatuta geunden, baina gure azken gaua zen. Auzo Gorritik azken paseotxoa eta hotelera joan ginen.

5. EGUNA. 
Iritsi da gure azken eguna. Goiza aprobetxatzeko astia genuen eta ondo antolatu ginen. Lehenengo gosaria, ez dadila falta, eta gero betiko errituala, dena jaso, check out, maletak harreran utzi... 
Amsterdamgo kaleak azkenekoz zapaltzeko prest geunden, behintzat bidaia honetan.
Begijnhofera joan ginen. Doako tourra egin genuen egunean, aurrean gelditu ginen, baina ez ginen sartu. Ideia bat egin dezazuen, 1346an sortutako etxe dotore multzo bat da, emakumeen ermandade katoliko laikoa hartzeko: beginak. 
Ordutegia: astelehenetik ostiralera: 10:00etatik 16:00etara. Prezioa: doan.
Goiza amaitzeko, erosketak egin genituen Leidsestraat eta Kaalverstraat kaleetan zehar. Kilometro bateko luzerarekin eta 150 denda baino gehiagorekin, Kalverstraat Holandako kale komertzial garrantzitsuena da. Eta bai, zerbait erosi nuen🛍🛍.
Maletak hartzera joan aurretik, zerbait jan genuen.
Jatetxea: Vlaams Friteshuis
Patata frijituak saltzen dituzten lekua, paperezko kono batean zerbitzatzen dira maionesa edo beste saltsa askorekin batera. Voetboogstraat kalea, 31.

Hemen amaitzen da bidaiaren kontakizuna, zure ihesaldia planifikatzeko balioko dizula espero dut.

NON EGIN LO?
Guk Quentin Hotel Amsterdam aukeratu genuen, kokapen onarekin. Hori bai, garbiketa, pixka bat hobetu beharko lukete...

NOLA MUGITU GAITEZKE?
Amsterdam hiri aproposa da oinez ibiltzeko. Baina beste garraiobide batzuk ere erabil daitezke.
Schipholeko aireportutik Amsterdameko erdigunera (30 minutu) eramaten zaituzten autobusak ere badaude. 5€-ko prezioa du pertsonako. 

NON JAN ETA EDAN?
Jatetxeak eta janari lasterreko lokalak hirian zehar aurki daitezkeen arren, jateko gune gomendagarrienak Dam plazarenSpui plazaren eta Leidseplein inguruak dira. 

Egin atzera